ghadir.tebyan.net
کد خبر : 43503
تاریخ انتشار : 7 بهمن 1392 18:19
تعداد بازدید : 111

ابن تیمیه به تواتر حدیث غدیر ایراد می گیرد!

در تهذيب التهذيب كه يكي از كتاب هاي معتبر رجالي اهل سنت به حساب مي آيد ، مي گويد كه بيش از هفتاد صحابي روايت غدير را نقل كرده اند.

حديث غدير، برترين دليل شيعه بر ولايت امير مؤمنان عليه السلام است كه با سند هاي صحيح و به صورت متواتر از طريق شيعه و سني نقل شده است؛ اما در عين حال برخي از علماي اهل سنت كه اعتراف به چنين مطلبي برايشان ناگوار و پذيرش چنين حقيقتي سخت بوده، چشمان خود را بسته و صحت آن را زير سؤال برده اند!

ابن تيميه حراني (متوفاي 728هـ) كه در انكار فضائل اهل بيت عليهم السلام زبانزد عام و خاص است در منهاج السنة مي نويسد: وأما قوله من كنت مولاه فعلي مولاه فليس هو في الصحاح لكن هو مما رواه العلماء و تنازع الناس في صحته فنقل عن البخاري و إبراهيم الحربي و طائفة من أهل العلم بالحديث انهم طعنوا فيه وضعفوه ... .

حديث من كنت مولاه فعلي مولاه در كتب روائي صحيح شش گانه آورده نشده است، بعضي از دانشمندان آن را روايت كرده اند؛ ولي در صحت آن دچار اختلاف شده اند، از بخاري و ابراهيم حربي و گروهي ديگر از اهل دانش نقل شده است كه آنان اين حديث را تضعيف كرده اند.1

نقد و بررسي :

براي روشن شدن حقيت مطلب و نيز براي سنجش ارزش سخن ابن تيميه كافي است كه به اعترافات علما و دانشمندان نام آور اهل سنت كه در علم حديث و رجال خبره فن هستند، در باره حديث غدير اشاره شود. طبيعي است كه با اثبات صحت و يا تواتر حديث غدير و ورود آن در صحاح سته اهل سنت، ميزان تقوي و انصاف اين دانشمند سني براي همگان روشن خواهد شد.

حديث غدير نه تنها سندش صحيح است؛ بلكه بسياري از بزرگان اهل سنت تواتر آن را پذيرفته اند كه ما تنها به نام دو تن از آنان اشاره مي كنيم.

شمس الدين ذهبي (متوفاي748هـ) :

ذهبي، دانشمند شهير سني و از اركان علم رجال اهل سنت كه او را پيشواي جرح و تعديل ناميده اند، در موارد مختلف به تواتر حديث غدير اعتراف كرده است.

نکته بسیار جالب این است که ذهبی از شاگردان برجسته ابن تیمیه بوده است.

وی در سير اعلام النبلا كه از معتبرترين كتاب هاي اهل سنت در علم رجال است، در ترجمه محمد بن جرير طبري، صاحب تفسير و تاريخ مي نويسد:

جمع طرق حديث غدير خم في أربعة أجزاء رأيت شطره فبهرني سعة رواياته وجزمت بوقوع ذلك.2

محمد بن جرير طبري اسناد روايت غدير خم را در چهار جلد جمع آوري كرده است كه من قسمتي از آن را ديدم و از گستردگي روايات آن شگفت زده شدم و يقين كردم كه اين اتفاق افتاده است.

وی در تذكرة الحفاظ ، بازهم در ترجمه محمد بن جرير طبري مي نويسد :

رأيت مجلدا من طرق الحديث لابن جرير فاندهشت له ولكثرة تلك الطرق.3

من يك جلد از كتاب أسناد حديث غدير را كه ابن جرير نوشته بود را ديدم و از زياد بودن أسناد آن گيج و مبهوت شدم.

ابن كثير دمشقي سلفي (متوفاي774هـ) كه ازشاگردان ذهبي به شمار مي رود، به نقل از استادش مي نويسد:

قال : وصدر الحديث متواتر أتيقن أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قاله ، وأما : «اللهم وال من والاه» فزيادة قوية الاسناد .4

ذهبي گفت : اين حديث به صورت متواتر نقل شده است و من يقين كردم كه از رسول خدا صلي الله عليه وآله صادر شده است، اما جمله: «اللهم وال من والاه» نيز سندش قوي است .

و شهاب الدين آلوسي (متوفاي1270هـ) صاحب روح المعاني كه جايگاه ويژه اي در نزد وهابي ها دارد، در تفسيرش مي نويسد :

و عن الذهبى أن «من كنت مولاه فعلى مولاه» متواتر يتقين أن رسول الله صلى الله عليه [و آله] و سلم قاله وأما اللهم وال من والاه فزيادة قوية الاسناد .5

حديث : «من كنت مولاه فعلي مولاه» متواتر است و به يقين سخن رسول خدا است ؛ اما ادامه آن كه رسول خدا فرمود : خدايا دوست بدار هر كه علي را دوست دارد ، نيز سندش قوي است ... .

ابن حجر عسقلاني (متوفاي 852 هـ ) :

ابن حجر از دانشمندان معروف سني كه به همراه ذهبي يكي از دو ركن اساسي علم رجال اهل سنت به حساب مي آيد، در شرح صحيح بخاري، بسياري از سند هاي حديث غدير را صحيح و حسن مي داند :

و اما حديث «من كنت مولاه فعلي مولاه» فقد أخرجه الترمذي و النسائي و هو كثير الطرق جداً و قد استوعبها بن عقدة في كتاب مفرد و كثير من اسانيدها صحاح و حسان.6

حديث «من كنت مولاه فعلي مولاه» را ، ترمذي و نسائي با سند صحيح نقل كرده اند، سند هاي بسياري دارد، كه همه آن ها را ابن عقده در كتاب مستقلي جمع آوري كرده است و بسياري از اسناد آن صحيح و يا حسن هستند .

و در تهذيب التهذيب كه يكي از كتاب هاي معتبر رجالي اهل سنت به حساب مي آيد ، مي گويد كه بيش از هفتاد صحابي روايت غدير را نقل كرده اند

وقد جمعه بن جرير الطبري في مؤلف فيه أضعاف من ذكر و صححه و اعتنى بجمع طرقه أبوالعباس بن عقدة فأخرجه من حديث سبعين صحابيا أو أكثر.7

ابن جرير حديث غدير را از طرق گوناگون در كتاب مستقلي، با تصحيح آن جمع آوري كرده است، كسي كه به اسناد آن توجه خاص كرده است، ابن عقده است، وي اين حديث را از زبان بيش از هفتاد صحابي نقل كرده است.

نگاهی دوباره

در ابتدای نوشتار آوردیم که ابن تیمیه می گوید هیچ یک از صاحبان صحاح این حدیث را نیاورده است اما می بینیم که ابن حجر نظر دیگری دارد؛ وی می گوید ترمذی و نسائی، این حدیث را با سند صحیح آورده اند.

معلوم نیست که ابن تیمیه، نقل ترمذی و نسائی را ندیده است و یا اینکه از این سخنانش غرض دیگری دارد.

همچنین وی گفته بود که بعضی از دانشمندان آن را روايت كرده اند؛ ولي در صحت آن دچار اختلاف شده اند.

ما می گوییم بهتر است که ابن تیمیه اینگونه می گفت :

بعضی از دانشمندان آن را روايت كرده اند؛ آن ها از شدت تواتر آن، اظهار تعجب کرده اند.

به هر حال قضاوت کردن در این مورد امری ساده است!

پی نوشت :

1. منهاج السنة النبوية ، ج 7 ، ص 319 ، ناشر : مؤسسة قرطبة ، الطبعة الأولى ، 1406 .

2. سير أعلام النبلاء ، ج 14 ، ص 277 ، ناشر : مؤسسة الرسالة - بيروت ، الطبعة التاسعة ، 1413 هـ .

3. تذكرة الحفاظ ج 2 ، ص 710 ، رقم : 728 ،  ناشر : دار الكتب العلمية - بيروت ، الأولى .

4. السيرة النبوية ، ج 4 ، ص 426 و البداية والنهاية ، ج 5 ، ص 214 ، ناشر : مكتبة المعارف - بيروت .

5. روح المعاني في تفسير القرآن العظيم والسبع المثاني ، ج 6 ، ص 195 ، ناشر : دار إحياء التراث العربي - بيروت .

6. فتح الباري شرح صحيح البخاري ، ج 7 ، ص 74 ، تحقيق : محب الدين الخطيب ، ناشر : دار المعرفة - بيروت .

7. تهذيب التهذيب ، ج 7 ، ص 297 ، ناشر : دار الفكر - بيروت ، الطبعة الأولى ، 1404 - 1984 .

منبع: سایت ابوتراب


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :