ghadir.tebyan.net
کد خبر : 44373
تاریخ انتشار : 14 بهمن 1392 15:15
تعداد بازدید : 123

محور سخن در خطبه غدير

پيامبر صلي اللَّه عليه و آله در خطبه‏ ي غدير يک مقصد اساسي داشتند که عصاره و چکيده‏ ي آن را مي‏ توان در اين جمله بيان کرد:«اعلام ولايت و امامتِ دوازده امام بعد از خود تا آخرين روزِ دنيا».

 

بگمان هر انسان منصفى در قضيه غدير و حديث آن اندكى تأمّل كند، يقين مى ‏كند كه واژه «مولى» در اين حديث شريف بر امامت حضرت على عليه السلام و جانشينى آن بزرگوار تصريح دارد؛ زيرا پيامبر گرامى صلى اللَّه عليه وآله پيش از اين عبارت فرموده‏ اند:

ألست أولى بالمؤمنين من أنفسهم؟ 1

آيا من بر مؤمنان از خودشان اولى و صاحب اختيارتر نيستم؟

حضرت با اين سخن خويش به اين آيه شريفه «النَّبِيُّ أَوْلى‏ بِالْمُؤْمِنينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ»2 اشاره فرموده و بر لزوم پيروى آنان و نافذ بودن فرمانش، از آنان اقرار گرفت؛ آن سان كه آيه شريفه نيز بر اين امر دلالت دارد.3

پس از اين مقدمات بود كه فرمود: من كنت مولاه فعلي مولاه؛4

 و اين همان معنايى بود كه تمام حاضران در آن مجلس و در رأس آن‏ها اميرمؤمنان على عليه السلام، حسّانِ شاعر، آن دو نفر و ديگر صحابه از سخن آن بزرگوار برداشت كردند.

هم‏چنين همان معنايى بود كه فهرى آن را انكار نمود، و بر ابوطفيل سنگين آمد و فلان و فلان! هم آن را كتمان كردند.

البته همان معنايى است كه برخى دانشمندان با انصاف مانند تقى الدين مقريزى بدان اعتراف نموده و در كتاب خود چنين آورده است:

ابن زولاق چنين گفته است: در روز هجدهم ذى حجه- روز غدير- گروهى از مردم مصر، مغرب و اطراف آن براى خواندن دعا جمع مى شدند؛ زيرا آن روز را به مناسبت وصيت پيامبر خدا صلى اللَّه عليه وآله به اميرالمؤمنين على بن ابى‏طالب در جانشينى پس از خود، عيد مى ‏دانستند.5

شواهد بسيار ديگرى نيز بر اين معنا گواه است كه- به برخى از آن‏ها اشاره نموديم- نهايت و چكيده همه آن‏ها اين سخن است:

واژه «مولى» در حديث شريف نبوى؛ يعنى كسى كه حق اولويت در اطاعت و صاحب اختيارى و حكم كردن از آنِ اوست و اين يعنى ولايت كبرى‏ و امامت عظمى‏.

پيامبر صلي اللَّه عليه و آله در خطبه‏ ي غدير يک مقصد اساسي داشتند که عصاره و چکيده‏ ي آن را مي‏ توان در اين جمله بيان کرد:

«اعلام ولايت و امامتِ دوازده امام بعد از خود تا آخرين روزِ دنيا».

با دقتِ کامل در طول خطبه، اين نکته کاملاً مشهود است که حضرت، محور سخن را ولايت امامان و بيان شئون آن قرار دادند و در سراسر صحبت از اين موضوع خارج نشدند، و اگر مطالب جنبيِ ديگري به چشم مي‏ خورَد ارتباط مستقيم آن با اصل مطلب محفوظ است.

با يک نظر دقيق مي‏ توان ادعا کرد که کلام حضرت در اين سخنراني از سه موضوع خارج نشده است:

1. مواردی که به عنوان مقدمه چيني و تمهيد براي موضوعِ ولايت است،

2. مواردي از خطبه صريحاً درباره ‏ي ولايت و امامت است،

3. مواردي در بيان شئون امامت و حد ولايت امامان و فضائل ايشان و برنامه‏ هاي اجتماعي آنان، و نيز درباره ‏ي دشمنان ايشان و رؤساي ضلالت و انحراف است.

پی نوشت:

1. اين جمله در ابتداى حديث، در روايت احمد بن حنبل، ابن ماجه، بزّار، نسائى، ابويعلى، طبرى، ابن حبّان، طبرانى، دارقطنى و ديگر محدّثان بزرگ اهل سنّت آمده است.

2. سوره احزاب: آيه 6.

3. سوره حشر: آيه 7.

4. اين فراز را با« فاء» تفريع احمد بن حنبل، نسائى، طبرى، طبرانى، ضياء مقدسى، محاملى، ابويعلى، ابن كثير، سمهودى، متقى هندى و ديگران نقل كرده‏ اند.

5. المواعظ والاعتبار: 2/ 220.

منابع:

- غدير آخرين جايگاه اعلام عمومى

نویسنده: آیت الله سید علی حسینی میلانی

- اسرار غدیر

نویسنده: محمد باقر انصاری

- سایت تخصصی امیرالمومنین(ع)_ ابوتراب


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :