ghadir.tebyan.net
کد خبر : 66092
تاریخ انتشار : 21 دی 1393 20:21
تعداد بازدید : 145

غدير و آشكار شدن توطئه ها

مؤمنان و پرهيزكاران در بزرگترين عيد ولايت دلگرم شدند. و به آينده اسلام اميدوار گريدند. با ايمان بيعت كردند، و بر بيعت خود ثابت قدم ماندند تا به شهادت رسيدند.

انواع گرايشها، و اقسام مخالفان و منافقان و منتظران فرصت، بگونه اى پنهان و ناپيدا در جامعه اسلامى، با تظاهر به حمايت از دين، و يارى پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم) باقى ماندند، و خداوند مهربان و پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) رحمت نيز آنان را رسوا نكرده بودند

و بظاهر تسليم شدن آنها را پذيرفتند، و آنان را از حقوق اجتماعى مؤمنين، محروم نكردند تا آنكه آزمايش نهائى الهى با اعلام ولايت على (عليه السلام ) در غديرخم مطرح شد كه در آن آزمايش عقيدتى ، همه امتحان شدند و روشن شد كه :


چه كسانى به سخنان پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) و دستورات الهى ايمان و اعتقاد داشته ، و چه كسانى ندارند و از آن سرباز مى زنند؟
چه افرادى بظاهر بيعت مى كنند و سپس پيمان بيعت مى شكنند؟ و چه افرادى بر بيعت با امامت حضرت على (عليه السلام ) پايدار مى مانند، و تا مرز شهادت پيش مى روند؟
چه گروه هائى با شنيدن امامت على (عليه السلام ) خوشحال مى گردند؟ و چه گروه هائى نگران شده دست به نقشه هاى خطرناكى مى زنند؟
حادثه غديرخم، مؤمن و منافق، مسلمان و متظاهر به اسلام، وفادار و پيمان شكن را به روشنى شناساند، و نشان داد كه مرز ايمان و كفر كدام است .
اگر حادثه غديرخم نبود، و گروه هاى متفاوت اجتماعى مسلمين بهمان صورت ياد شده ، با همان اختلافها و تضادها، و انواع گرايشها باقى مى ماندند، و رسول خدا از جهان رخت بر مى بست، اساس اسلام ، و بنيان ايمان در خطر بود، و راهى براى شناخت حق و باطل ، و شناخت امام هدايت و رهبر ضلالت وجود نداشت ، براى همين جهت پيام الهى فرا رسيد كه :
بايد امر الهى در ولايت على (عليه السلام ) ابلاغ شود يا ايها الرسول بلغ انزل اليك
كه اگر ولايت على (عليه السلام ) اعلام نگردد، رسالت پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) اسلام تحقق نيافته است1
بايد بيعت مسلمين با على (عليه السلام ) تحقق يابد
بايد هر گونه ابهام و شك و ترديدى نسبت به امامت پس از پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) برطرف گردد

پس از نزول فرشته وحى، و اعلان عمومى، و تحقق بيعت پيامبر با على (عليه السلام ) و سپس بيعت عمومى مردم تا پاسى از شب گذشته، نهان ها آشكار گرديد، و كينه هاى چندين ساله شكل گرفت، و خط نفاق و كفر و عصيان بهم نزديك شدند،
و توطئه هاى پنهانى رخ نشان داد زيرا:

مؤمنان و پرهيزكاران در بزرگترين عيد ولايت دلگرم شدند. و به آينده اسلام اميدوار گريدند. با ايمان بيعت كردند، و بر بيعت خود ثابت قدم ماندند تا به شهادت رسيدند
اما مخالفان با گرايشهاى متفاوت ، و اهداف گوناگون و تضادهاى درونى سرگردان شدند كه چه بايد كرد؟ و چه كارى مى توان انجام داد؟
آنها منتظر آينده اى نزديك بودند كه پس از رحلت رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) پرده ها را بالا بزنند، و اهداف پنهانى خود را تحقق بخشند
فكر نمى كردند غافلگير شوند، و پيك وحى همه بافته هاى ذهنى آنان را نقش بر آب كند، و ولايت على (عليه السلام ) اعلام ، و با بيعت عمومى مسلمين سامان گيرد. به يكديگر مى گفتند چه بايد كرد؟
آيا بايد مسلحانه در برابر پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) اسلام ايستاد؟ پس با پيروان جهانى او چه بايد كرد؟
آيا بايد دست به شورش زد؟ پس با طرفداران انبوه و متحد او چه بايد كرد؟
آيا بايد مخالفت علنى نمود؟ در آنصورت نهانها آشكار مى گردد، و نتيجه اى ندارد
آيا بايد سكوت و به رهبرى على (عليه السلام ) تن داد؟ كه هرگز قابل تحمل نيست :
پس از مبادله افكار، باز هم مصلحت ديدند تا:
سياست پنهان كارى
و نفوذ و ضربه را تداوم دهند
و باز هم براى فرصت مناسبترى روز شمارى كنند، كه به ظاهر بيعت كردند. 2

اما انجام برخى از كارها را نيز ضرورى مى دانستند تا پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) و ياران را بيازمايند مانند:

  -1مخالفت علنى برخى از حاضران
شخصى بنام حارث بن نعمان فهرى ، كه نسبت به امام على (عليه السلام ) دشمنى مى ورزيد، سوار بر شتر جلو آمد و گفت
:
(اى محمد! ما را به خدا خواندى پذيرفتم ، نبوت خود را مطرح كردى ، لااله الاالله و محمد رسول الله گفتيم ، ما را به اسلام دعوت كردى اجابت كرديم ، گفتى نماز در پنج وقت بخوانيد خوانديم ، به زكات و روزه و حج و جهاد سفارش كردى اطاعت كرديم ، حال پسر عموى خود را امير ما ساختى كه نمى دانيم اين حكم از طرف خداست يا با اراده شخصى پيدا شده است ؟)
رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) فرمود:
(به خدايى كه جز او خدائى نيست، اين حكم از طرف اوست، و من وظيفه اى جز ابلاغ آن نداشتم ).
حارث بن نعمان پس از شنيدن اين جواب خشمناك شده سر به آسمان بلند كرد و گفت :
(خدايا اگر آنچه را كه محمد درباره على مى گويد از طرف تو است ، و به امر توست ، سنگى از آسمان بر من فرود آيد و مرا عذاب كند)

هنوز سخنان حارث بن نعمان به پايان نرسيده بود كه از آسمان سنگى بر او فرود آمد و او را بهلاكت رساند كه آيات 1 و 2 سوره معارج نازل شد3.


نه تنها مخالفت آشكار فايده اى نداست بلكه معجزه اى دردناك براى منافقان تحقق يافت كه جناح آنها را دچار تزلزل و ترديد كرد، و دلهاى مردم را نسبت به ولايت على (عليه السلام ) استحكام بخشيد، از اين رو دست به بازى خطرناكترى زدند.

-2 ترور نافرجام
مخالفان ولايت اميرالمؤمنين(عليه السلام ) كه فكر مى كردند در بن بست كاملى قرار دارند، تصميم نهائى را گرفتند، و آن ترور پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) بگونه اى طبيعى با رم دادن شتر آنحضرت در "عقبه"كه راه كوهستانى ، و دره هاى عميق داشت بود.
با يكديگر گفتند:
بر سر راه كوهستانى"عقبه"كمين كرده و با پرتاب سنگ و چوب و آلاتى كه صداهاى وحشتناك توليد كند، شتر پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) را رم مى دهيم تا سقوط كند و در آن دره هاى عميق فرو غلطد، آنگاه از تاريكى شب بهره جسته فرار كنيم ، و فردا همه جا مى گوئيم يك حادثه طبيعى بود.
سپس با شتاب رفتند و بر سر راه كمين كرده و منتظر رسيدن شتر پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) و همراهان شدند.
رسول گرامى اسلام به وسيله فرشته وحى از نقشه هاى آنان آگاهى يافت ، چون به عقبه نزديك شدند، به حذيفه بن يمان ، و عمار ياسر فرمودند تا يكى عنان شتر را دست گيرد، و ديگرى شتر را هدايت كند
منافقان كمين كرده ، هر چه داشتند پرتاب نمودند، و با سر و صداهاى گوناگون سعى كردند، تا شتر را رم دهند كه به امر خدا هيچ تزلزلى در حركت شتر پديد نيامد، و ترور نافرجام ماند.
اما اين فرصت طلائى را نمى توانستند از دست بدهند كه با شمشيرهاى برهنه خود به پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) حمله كردند، ولى با مقاومت بى نظير عمار ياسر، و حذيفه روبرو شدند، اگر اندكى درنگ مى كردند ديگر ياران پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) كه پيوسته و آهسته در يك كاروان بزرگ در حركت بودند سر مى رسيدند و كار همه منافقان تباه مى شد. پس ناچار فرار كردند.
حذيفه گفت يا رسول الله آنها چه كسانى بودند؟
پيامبر فرمود نگاه كن :
در آن هنگام برقى جهيد و چهره آنان آشكارا ديده شد كه حذيفه با شگفتى چهره افراد زير را بدرستى شناخت :
-1
ابابكر 2 - عمر 3 - طلحه 4 - عبدالرحمن بن عوف (داماد عثمان ) 5 - سعد بن ابى وقاص 6 - ابوعبيد جراح 7 - معاويه 8 - عمروبن عاص (از قريش ) 9 - ابوموسى اشعرى 10 - مغيرة بن شعبه 11 - اوس بن حدثان بصرى 12 - ابوهريره 13 - ابوطلحه انصارى (از غير قریش) 4
پس از ترور نافرجام و افشاى اسامى دست اندركاران ، اولين زنگ خطر در امت اسلامى به صدا در آمد كه مخالفان به آخر خط رسيدند، و از هيچگونه اقدامى دست بردار نيستند، كه اندوهى بر دل ياران پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) نشست ، و با نگرانى و با مراقبت شديدترى در حفظ جان رسول خدا مى كوشيدند.
همه مى دانستند چه اختلافاتى پديد خواهد آمد.
و به روشنى حوادث تلخ آينده را مى نگريستند.
كه نگرانيها و گريه هاى رسول خدا در آستانه رحلت ، براى تنهائى على (عليه السلام ) و اهل بيت گرامى او بر همين اساس شكل مى گرفت .

-3تشكل هاى فروپاشيده:
پس از بيعت عمومى مسلمانان با على (عليه السلام ) و نگرانى سخت مخالفان، هر لحظه احتمال مى رفت كه از غديرخم تا مدينه، در آن راه طولانى، تشكل هاى شيطانى شكل گيرد، و دست به يك سلسله حركات مذبوحانه بزنند كه براى جهان اسلام، و وحدت امت اسلامى ناخوشايند باشد
از اين رو پيامبر(صلى الله عليه و آله و سلم ) دستور داد تا منادى اعلام كند كه :
((در طول راه به امر رسول خدا تا رسيدن به شهر مدينه ، دو نفر يا سه نفر حق ندارند گرد هم آمده و زيرگوش يكديگر زمزمه كنند)).
با اين فرمان ، تشكل هاى شيطانى ضربه خورد، و اجتماعات توطئه آميز لغو گرديد، مخالفان ديگر نتوانستند در طول راه نقشه اى را سامان دهند يا طرح خطرناكى را تحقق بخشند
در ادامه حركت كاروان ، سالم غلام حذيفه ، اولى و دومى و ابوعبيده جراح را مشاهده كرد، كه خلوت كرده و با يكديگر گفتگو مى كنند، به آنان گفت
اگر مرا آگاه نسازيد به رسول خدا خبر مى دهم
آنها پس از گرفتن تعهد از سالم به او گفتند
مى خواهيم متحد گرديم تا از ولايت على اطاعت نكنيم ، تو هم با ما همراه باش
سالم گفت :
چون دشمن بنى هاشم و على هستم مى پذيرم
اما اين گردهمائى كوچك نيز از چشم رسول خدا مخفى نماند، در بين راه خطاب به آنان فرمود:
((من شما را از گردهمائى و رازگوئى منع كردم ، چرا اطاعت نكرديد؟ بدانيد كه خداوند بر اعمال شما آگاه است ، و چيزى از خدا مخفى نخواهد ماند))

كاروان بزرگ حجاج به سرپرستى رسول خدا با همان نظارت و مديريت آگاهانه به راه خود ادامه داد تا به مدينه رسيد كه پيامبر اسلام (صلى الله عليه و آله و سلم ) با خشنودى فراوان خدا را سپاس گفت .
اما حال كه به مدينه رسيدند لازم بود تا گوشمالى عاطفى سختى به اولى و دومى بدهند كه هم در ترور نافرجام و هم در تشكل هاى فروپاشيده حضور داشتند.
زيرا بايد با دخترانشان به عنوان همسر شريك زندگى ، عمر بگذراند، اما چگونه ؟
رسول خدا در خانه ام سلمه اقامت فرمود و تا يكماه به خانه عايشه (دختر ابابكر) و خانه حفصه (دختر عمر) نرفت .
در طول اين مدت تماس ها، و عذر خواهى ها فايده نداشت ، بايد گوشمالى داده مى شدند،
اما سرانجام همه زنان در منرل ام سلمه گرد آمدند و عائشه گفت :
بخدا پناه مى برم از خشم شما
و پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم) درجمع زنان فرمود:

(بدانيد كه على (عليه السلام ) وصى و جانشين من است ، از او اطاعت كنيد، كه اطاعت او اطاعت از من ، و مخالفت او مخالفت با من است ).
آنگاه خطاب به على (عليه السلام ) فرمود:
(اى على : اختيار زنان پس از من با تو است ، اگر مخالفت نمودند آنها را اخراج كن )
همه زنان با سكوت دستورات رسول خدا را تاءييد كردند، تنها عايشه گفت يا رسول الله ما هيچگاه مخالفت نكرده ايم و نخواهيم كرد.
پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) در جواب فرمود:
(آرى تو با من مخالفت كردى ، و پس از من با على (عليه السلام ) مخالفت مى كنى ، مى بينم كه از خانه ات خارج مى شوى و با جمعى از اوباش در برابر على صف آرائى مى كنى ، در صورتى كه سگان قبيله حواءب بر تو پارس ‍ مى كنند تو نسبت به خدا ظالم و معصيت كار مى باشى
)

سپس زنان را مرخص فرمود تا هر كدام به حجره خود باز گردند. 5
(پس از رحلت رسول خدا و 25 سال سكوت و انزواى امام (عليه السلام ) كه مردم با امام على (عليه السلام ) بيعت كردند، و سردمداران قريش جنگ جمل را تدارك مى ديدند و عايشه را به عنوان اهرم فشار به همراه مى بردند از مكه تا بصره همه جا عائشه نام قبائل را مى پرسيد تا به سرزمين (حواءب) رسيدند، وقتى عايشه شنيد كه سگان حواءب بر او پارس مى كنند، فريادش ‍ بلند شد كه مرا برگردانيد، سوگند به خدا من همان زنى هستم كه سگان حواءب بر او پارس مى كنند، و تا فردا اصرار داشت كه بازگردد، هرچه كردند اثر نداشت تا آنكه عبدالله بن زبير براى عايشه سوگند دروغين خورد و شهادت داد كه نام اين سرزمين حواءب نيست و آنگاه به بهانه اينكه سپاه على (عليه السلام ) در تعقيب ما هستند او را حركت دادند6(

آنچه كه در حجة الوداع مهم بود، و بايد تحقق مى يافت با مديريت رسول خدا و امدادهاى الهى سامان يافت
مسلمانان سراسر بلاد اسلامى در مراسم ، حج پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) خود را ملاقات و با وصى و جانشين او بيعت كردند.
ولايت و امامت پس از رسالت خاتم (صلى الله عليه و آله و سلم ) ابلاغ ، و بر همگان روشن گرديد
دين اسلام به مراحل نهائى تكامل خود رسيد و نعمت هاى خدا كامل شد
خط مخالفان و منافقان نفوذى افشا شد، و نقشه هاى آنان رسوا گرديد
كاروان عظيم حجة الوداع به سلامت رفت و با عزت و شكوه به مدينه بازگشت و تمام تلاشهاى مذبوحانه ، و كارشكنى هاى منافقان نتوانست خلل در حركت آن ايجاد كند


-4 طومار نفرين شده :
پس از ترور نافرجام ، و فروپاشى هرگونه تشكل در طول راه ، طراحان آن را واداشت تا با احتياط بيشترى عمل كنند، و تا رسول خدا زنده است دست به حركتى نزنند، اما گروهى ديگر به فكر تهيه طومارى افتادند تا مخالفت خود را با ولايت على (عليه السلام ) اعلام دارند، و بگويند كه مخالفت ما سازمان يافته و مستحكم است ، از اين رو در خانه ابابكر گرد آمدند و پس از گفتگوهاى فراوان ، عهدنامه اى با خط سعيدبن عاص نوشتند كه با بررسى امضاء تاءييد كنندگان اين طومار، عمق كينه توزى قريش و مخالفان على (عليه السلام ) به اثبات مى رسد، كه نام :
ابوسفيان، و فرزند ابى جهل، و صفوان بن اميه در راءس همه امضاها به چشم مى خورد
يعنى سردمداران شرك و كفر دست در دست منافقان مسلمان نما گذاشته اند تا خورشيد ولايت را انكار كنند

پی نوشت ها:
1-
بسيارى از دانشمندان اسلامى اعتراف كردند كه اين آيه در روز غدير براى اعلام ولايت على (عليه السلام ) نازل شد مانند:
1 - الولاية فى طريق حديث الغدير: طبرى
2 - مانزل القرآن فى اميرالمؤ منين : ابوبكر فارسى
3 - مانزل القرآن فى على عليه السلام ص 68: ابو نعيم
4 - الدارية فى حديث الولاية ، سجستانى
5 - الخصائص العلوية : نطنزى
6 - تفسير شاهى : محبوب العالم
7 - ارجح المطالب ص 67 و 68 و 203 و 566: امر تسرى
8 - اسباب النزول ص 135: واحدى
9 - تاريخ دمشق ج 2 ص 85: ابن عساكر
10 - فتح القدير ج 3 ص 57: شوكانى
11 - مفاتيح الغيب ج 12: فخررازى
12 - تفسيرالمنار ج 6 ص 463: رشيد رضا
13 - حبيب السير ج 2 ص 12: خواندمير
14 - الدرالمنثور ج 2 ص 298: سيوطى
15 - شواهدالتنزيل ج 1 ص 187 و 192: حسكانى
16 - فرائد السمطين : حموينى
17 - فصول المهمة ص 23 و 74: ابن صباغ
18 - مطالب السؤ ول : ابن طلحه
19 - ينابيع المودة ص 120: قندوزى
20 - روح المعانى ج 2 ص 348: آلوسى
21 - عمدة القارى ج 8 ص 584: عينى
22 - غرايب القرآن ج 6 ص 170: نيشابورى
23 - مودة القربى : همدانى

2- بسيارى نوشتند كه ابابكر و عمر جلو آمده دست امام را گرفتند و در هنگام بيعت گفتند
بخ بخ لك يا اباالحسن ، لقد اصبحت مولاى و مولى كل مؤ من و مؤ منه
(درود، درود بر تو اى ابالحسن ، صبح كردى در حالى كه امام من و امام هر مرد و زن مسلمان مى باشى )
1 - تاريخ دمشق ج 2 ص 548 و 580: ابن عساكر شافعى (متوفاى 571 هجرى )
2 - مناقب خوارزمى ص 94: خوارزمى (متوفاى 993 هجرى )
3- مسند احمد ج 4 ص 281: احمد بن حنبل (متوفاى 241 هجرى )
4- فصول المهمه ص 24: شيخ حر عاملى
5- الحاوى للفتاوى ج 1 ص 122: سيوطى شافعى (متوفاى 911 هجرى )
6- ذخائر العقبى ص 67: طبرى (متوفاى 694 هجرى )
7- فضائل الخمسه ج 1 ص 350: فيروز آبادى
8- فضائل الصحابه (مخطوط): نسائى (متوفاى 303 هجرى )
9- تاريخ السلام ج 2 ص 197: ذهبى (متوفاى 748 هجرى )
10- علم الكتاب ص 161: خواجه حنفى
11- دررالسمطين ص 109: زرندى
12- ينابيع الموده ص 30 و 31 و 249: قندوزى حنفى (متوفاى 127 هجرى )
13- تفسير فخر رازى ج 3 ص 63 و ج 12 ص 50: فخر رازى (متوفاى 319 هجرى )
14- تذكره الخواص ص 29: ابن جوزى (متوفاى 654 هجرى )
15- مشكاة المصابيح ج 3 ص 246
16- عبقات الانوار ج 1 ص 285: سيد جزايرى
17- فرائد السمطين ج 1 ص 77 باب 13: حموينى (متوفاى 723 هجرى )
18- الغدير ج 1 ص 272: علامه امينى
19- رياض النضره ج 2 ص 169: طبرى (متوفاى 694 هجرى )
20- كفايه الطالب ص 28
21- مناقب ابن جوزى : ابن جوزى (متوفاى 751 هجرى )
22- البدايه و النهايه ج 5 ص 212: ابن كثير (متوفاى 774 هجرى )
23- كتاب الخطط ص 223: مقريزى
24- بديع المعانى ص 75
25- كنزالعمال ج 6 ص 397: متقى هندى
26- وفاء الوفاء ج 2 ص 173: سمهودى (متوفاى 911 هجرى )
27- مناقب ابن مغازلى ص 18 و 24: مغازلى شافعى (متوفاى 483 هجرى )
28- تاريخ بغداد ج 8 ص 290: خطيب بغدادى (متوفاى 484 هجرى )
29- شواهد التنزيل ج 1 ص 158: حسكانى حنفى (متوفاى 514 هجرى )
30- سر العالمين ص 21: غزالى (متوفاى 505 هجرى )
31- احقاق الحق ج 6 ص 256: قاضى نوراله شوشترى
32- صواعق المحرقه ص 26: ابن حجر عسقلانى (متوفاى 852 هجرى )
33- فيض الغدير ج 6 ص 218: حاج شيخ عباس قمى
34- شرح المواهب ج 7 ص 13: زرقانى مالكى
35- فتوحات الاسلاميه ج 2 ص 318

3- سال سائل بعذاب واقع للكافرين ليس له دافع (سئوال كننده اى از عذاب فرود آمدنى پرسيد كه بر كافران فرود مى آيد و چيزى مانع آن نخواهد شد.)
1 - غريب القرآن : هروى
2 - شفاء الصدور: موصلى
3 - الكشف و البيان : ثعلبى
4 - رعاة الهداة : حسكانى
5 - الجامع لاحكام القرآن : قرطبى
6 - تذكرة الخواص ص 19: سبط بن جوزى
7 - الاكتفاء: وصابى شافعى
8 - فرائد السمطين باب 13: حموينى
9 - معارج الاصول : زرندى
10 - نظم دررالسمطين : زرندى
11 - هداية السعداء: دولت آبادى
12 - فصول المهمة ص 46: ابن صباغ
13 - جواهر العقدين : سمهودى
14 - تفسير ابى السعود ج 8 ص 292: عمادى
15 - سراج المنير ج 4 ص 364: شربينى
16 - الاربعين فى فضائل اميرالمؤ منين عليه السلام : جمال الدين شيرازى
17 - فيض القدير ج 6 ص 218: مناوى
18 - العقد النبوى و السرا المصطفوى : عبدروس
19 - وسيلة المآل : باكثير مكى
20 - نزهة المجالس ج 2 ص 242: صفورى
21 - سيرة الحلبية ج 3 ص 302: حلبى
22 - الصراط السوى فى مناقب النبى : قارى
23 - معارج العلى فى مناقب المصطفى : صدر عالم
24 - تفسير شاهى : محبوب عالم
25 - ذخيرة المآل : حفظى شافعى
26 - الروضة النذية : يمانى
27 - نورالابصار ص 78: شبلنجى
28 - تفسيرالمنار ج 6 ص 464: رشيد رضا
29 - الغدير ج 1 ص 239: علامه امينى
و صدها كتاب تفسير از شيعه و سنى كه به اين حقيقت اعتراف كردند

4- كشف اليقين ص 137، علامه حلى - و - ارشاد القلوب ص 112 و 135: ديلمى - و - بحارالانوار ج 28 ص 86 و 114: علامه مجلسى

5- مراجعه شود به مدارك ترور نافرجام (كشف اليقين - و - ارشاد القلوب - و - بحارالانوار)

6- تاريخ طبرى ج 3 ص 975 - و - شرح نهج البلاغه ابى الحديد ج 9 ص 312 به نقل از قتيبه .

منبع: خلاصه ای از کتاب حماسه غدير و آشكار شدن توطئه هاى پنهان

محمد دشتى


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :