ghadir.tebyan.net
کد خبر : 68417
تاریخ انتشار : 23 بهمن 1393 11:5
تعداد بازدید : 142

نماز عید غدیر

خدا به سبب هدایت، اکمال دین و اتمام نعمت منتی بر بندگان دارد که سپاس آن در روز غدیر لازم است، بدین خاطر نماز عید غدیر را مستحب شمرده اند.

نماز عید غدیر عبادتی مستحب است که فقهاء - رضوان الله علیهم اجمعین - در کتابهای فقهی از آن یاد کرده اند.

در این مقاله نگاهی گذرا به مساله استحباب نماز غدیر در روایات و گفتار فقهای نامدار شیعه می افکنیم.

گفتار فقها

فقهای شیعه در کتابهای فقهی غالبا به این مساله پرداخته و در مورد استحباب آن فتوا داده اند. شروع بودن آن در حدی است که فقیه جاودانه صاحب جواهر متوفای 1266ه.ق می گوید:

فلا خلاف احده فی هذه الصلاة بین قدماء الاصحاب و متاخریهم.

در این نماز اختلافی میان فقهای قدم و جدید شیعه ندیدم

1. شیخ مفید(ره) متوفای 413 ه در این باره می نویسد:

هنگامی که خورشید در روز هجدهم ذی حجه بالا آمد، مانند غسل عید قربان، عید فطر و روز جمعه غسل کن. بهترین لباسهایت را بپوش، اگر توانستی مقداری عطر استعمال کن، زیر آسمان قرار بگیر و مواظب خورشید باش; وقتی نیم ساعت به زوال آفتاب باقی ماند دو رکعت نماز بخوان1.

2. ابوالصلاح حلبی(ره) متوفای 447 ه در این مساله می نویسد:

از سنتهای سفارش شده پیروی از رسول الله(ص) در روز غدیر، هجدهم ذی حجة، است. پیروی از پیامبر اکرم(ص) با خروج از شهر و برگزار کردن نماز غدیر در نیم ساعت قبل از زوال خورشید به وسیله کسی که دارای شرایط امامت جماعت است، تحقق می یابد. نماز غدیر دو رکعت است، در هر رکعت آن پس از حمد، ده بار سوره توحید و قدر و آیة الکرسی خوانده می شود2.

3. شیخ طوسی(ره) متوفای 460 ه در این باره چنین نوشته است:

مستحب است انسان در روز غدیر، نیم ساعت به زوال خورشید مانده پس از غسل، دو رکعت نماز به جای آورد و در هر رکعت بعد از حمد ده مرتبه سوره توحید، قدر و آیة الکرسی را تلاوت کند و بعد از سلام دعای معروف را بخواند3.

4. قاضی ابن براج طرابلسی(ره) متوفای 481 ه می نویسد:

این عید همان روز هجدهم ذی حجة است. کسی که می خواهد در این روز نماز عید [عید غدیر] بخواند بهتر است غسل کند، زیباترین لباسش را بپوشد، عطر بزند، در زیر آسمان قرار گیرد و حدود یک ساعت قبل از زوال خورشید دو رکعت نماز به جای آورد... 4

5. ابن زهره حلبی(ره) متوفای 585 ه این گونه نگاشته است:

... و مستحب است این نماز به جماعت خوانده شود، قرائت نماز با صدایی بلند باشد و قبل از نماز، خطبه کوتاهی شامل حمد و ثنای الهی، صلوات بر محمد و آل محمد، و فضیلت این روز و ماموریت رسول خدا در انتصاب امیرمؤمنان به امامت ایراد شود. 5

6.مرحوم حلبی(ره) می نویسد:

نماز روز غدیر دو رکعت و وقت آن نیم ساعت به زوال خورشید است... و چنانچه قبل از نماز در خطبه ای از حمد و ثنای الهی، درود بر پیامبر(ص)، دوستی اهل بیت(ع) فضیلت آن روز و آنچه خدا به ولیش اختصاص داده مانند امامت و تشرف به ولایتی که همه امت به پذیرش سفارش شده اند یاد کند، از فضیلتی والا و پاداشی بزرگ برخوردار است. 6

7. سلار بن عبدالعزیز(ره)متوفای 463ه در کتاب «مراسم » چنین نوشته است:

این نماز از سنت های مؤکد بوده، وقت آن نیم ساعت قبل از زوال خورشید روز هیجدهم ذی حجة است. 7

8. علامه حلی(ره) متوفای 726 ه می نویسد:

این نماز در روز غدیر مستحب است و نیم ساعت قبل از زوال خورشید بر خواندن آن تاکید شده است. 8

او همچنین می فرماید: خدا به سبب هدایت، اکمال دین و اتمام نعمت منتی بر بندگان دارد که سپاس آن در روز غدیر لازم است، بدین خاطر نماز عید غدیر را مستحب شمرده اند.

9. شهید اول(ره) متوفای 786 ه در «ذکری » چنین نوشته است:

یکی از نمازهای مستحبی، نماز روز غدیر است که بین اصحاب شهرت دارد.9 علاوه بر این او می گوید:

و پاداش این نماز با هزار حج و عمره برابر است و هر چه [نمازگزار] درخواست کند برآورده می شود. 10

10. مقدس اردبیلی(ره) متوفای 993 ه می نویسد:

مشهور میان اصحاب جواز خواندن نماز [عید غدیر] به جماعت است و این سخن بعید نیست; زیرا خواندن نمازهای نافله به جماعت منع مطلقی ندارد که ظاهر این مورد را شامل شود و اجماعی نیز بر منع تحقق نیافته است. علاوه بر این. جماعت در نمازها، بخصوص در نماز این روز، مورد تشویق شرع قرار گرفته است. از سوی دیگر به جماعت خواند نماز عید سود بیشتر را دارد، چون کسی که با آیات آشنا نیست [توانایی قرائت ندارد] پاداش بسیار می یابد. 11

11. محقق کرکی(ره) متوفای 940 ه در این باره می گوید:

نماز غدیر دو رکعت است که نیم ساعت قبل از زوال خورشید خوانده می شود، در هر رکعت، پس از حمد، سوره توحید، قدر و آیة الکرسی، تا هم فیها خالدون، هر یک ده بار خوانده می شود. این نماز پس از خطبه خطیب، که فضیلت آن روز را بیان می کند، پس از پایان خطبه مردم به یکدیگر دست داده، تبریک می گویند12.

12. مرحوم نراقی(ره) متوفای 1245 ه می نویسد:

استحباب این نماز بین اصحاب گذشته و حاضر مشهور است و روایت عبدی و غیر آن بر این مطلب دلالت دارد13.

مرحوم سید محمد کاظم یزدی نیز در عروة الوثقی به این مساله اشاره می کند و تمام کسانی که بر «عروة الوثقی » حاشیه نوشته اند، از جمله مرحوم امام خمینی(ره) آن را پذیرفته اند.

روایات

به دو روایت در این مساله اشاره می کنیم:

محدث جلیل القدر شیخ حر عاملی(ره) متوفای 1104 ه .ق در وسائل الشیعه بابی را به استحباب نماز در روز غدیر اختصاص داده، از امام صادق(ع) چنین نقل می کند:

محمد بن حسن با سندش از حسین بن حسن حسنی از محمد بن موسی همدانی از علی بن حسان واسطی از علی بن حسین عبدی نقل کرده است که گفت: از امام صادق(ع) شنیدم، فرمود: روزه روز عید غدیر با روزه تمام عمر دنیا برابر است [و سخن را ادامه داد] تا آنکه فرمود: غدیر عیدالله اکبر است، خداوند هیچ پیامبری را مبعوث نکرد مگر آنکه این روز را برایش عید قرار داد و حرمتش را به وی شناساند.

غدیر در آسمان «روز عهد معهود» و در زمین «روز میثاق گرفته شده و جمع مشهود» نام دارد. کسیکه در این روز نیم ساعت قبل از زوال خورشید دو رکعت نماز بخواند و قبل از آن غسل کند... نزد خداوند پاداشی برابر با هزار حج و هزار عمره خواهد داشت و خواستهای دنیایی و آخرتی اش برآورده می شود. 14

پی نوشت ها:

1- المقنعه.

2- الکافی فی الفقه، ص 160.

3- النهایة، ص 141; المبسوط، ج 1، ص 132.

4- الهمذب، ج 1، ص 146.

5- غنیة النزوع، ص 108.

6- همان کتاب، ص 106.

7- المراسم، ص 81.

8- منتهی المطلب، ج 1، ص 36. رک: تحریر الاحکام، ص 48 و نهایة الاحکام، ج 1، ص 96 و ارشاد الاذهان، ج 1، ص 267 و تبصرة المتعلمین ، ص 34.

9- ذکری الشیعة، ص 254.

10- البیان، ص 216.

11- مجمع الفائدة و البرهان، ج 3، ص 32.

12- جامع المقاصد، ج 2، ص 485.

13- مستند الشیعة، ج 6، ص 380.

14- وسائل الشیعة، ج 8، ص 89; مستدرک الوسائل، ج 6، ص 273.

نویسنده : محمد جعفر طبسی ، صفحه 72

منبع: پایگاه اطلاع رسانی حوزه


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :